Zagrożone poczucie męskości może sprzyjać agresji i uprzedzeniom

Mężczyźni, których poczucie męskości zostaje zakwestionowane, częściej reagują gniewem, lękiem, dyskomfortem oraz zachowaniami agresywnymi – wynika z metaanalizy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Personality and Social Psychology Review”.

Zespół badaczy z Uniwersytetu RPTU Kaiserslautern-Landau oraz Uniwersytetu w Kassel przeanalizował wyniki 123 badań eksperymentalnych z udziałem blisko 20 tys. uczestników. Analiza dotyczyła zjawiska określanego jako „zagrożona męskość”, czyli sytuacji, w której mężczyźni otrzymują sygnały sugerujące, że nie spełniają społecznych lub własnych wyobrażeń o tym, co oznacza bycie mężczyzną.

W eksperymentach uczestnikom przekazywano m.in. informacje, że ich zainteresowania lub zachowania są „niewystarczająco męskie”, albo proszono ich o wykonywanie czynności stereotypowo kojarzonych z kobietami, takich jak malowanie paznokci czy zaplatanie włosów lalkom. Następnie oceniano ich reakcje emocjonalne i zachowanie, porównując je z grupami kontrolnymi.

Autorzy metaanalizy stwierdzili, że mężczyźni doświadczający zagrożenia swojej męskości częściej wyrażali gniew, strach i poczucie dyskomfortu oraz wykazywali większą skłonność do zachowań agresywnych.

Badanie wykazało również związek między poczuciem zagrożonej męskości a większym poparciem dla autorytarnych form sprawowania władzy oraz działań wojennych. Według autorów osoby takie częściej przejawiały także postawy mizoginiczne oraz bardziej negatywne nastawienie wobec osób homoseksualnych i queer.

Jak wyjaśnia współautorka badania Lea Lorenz, tego rodzaju reakcje mogą stanowić próbę odbudowania własnego obrazu męskości poprzez agresję lub wykluczanie innych. Jednocześnie badaczka zaznacza, że wyniki eksperymentów nie powinny być automatycznie przenoszone na codzienne zachowania wszystkich mężczyzn, ponieważ na postawy wpływają również normy społeczne, kultura oraz indywidualna tożsamość.

Zdaniem Lorenz potrzebna jest szersza debata na temat różnych modeli męskości. Jak podkreśla, mężczyźni powinni mieć możliwość budowania poczucia własnej wartości w oparciu o osobiste przekonania i wartości, a nie wyłącznie o tradycyjne stereotypy dotyczące ról płciowych.