„Wróg queer”: dokument o narastającej nienawiści wobec osób LGBT+

• 

Przez ostatnie lata transpłciowy aktywista Paul Ninus Naujoks obserwował stopniowy wzrost akceptacji dla różnorodności oraz osób queer. Jednym z symboli tych zmian była Ustawa o Samostanowieniu, która ułatwiła osobom transpłciowym i niebinarnym procedurę zmiany danych dotyczących płci i imienia.

Naujoks zauważał również większą świadomość społeczną. Jak mówi, było to widoczne między innymi podczas ulicznych sondaży. Dziś jednak jego zdaniem sytuacja zaczyna się zmieniać.

W dwuczęściowym filmie dokumentalnym „Feindbild Queer” twórcy przyglądają się rosnącej wrogości wobec osób queer. Jedną z osób opowiadających o swoich doświadczeniach jest właśnie Paul Ninus Naujoks, który mówi o groźbach śmierci oraz hejcie w internecie.

Dokument składa się z dwóch około 45-minutowych części. Pierwsza koncentruje się na walce o społeczną akceptację i różnorodność, druga natomiast próbuje odpowiedzieć na pytanie, skąd bierze się nienawiść wobec osób queer.

Podczas gdy film znajdował się już w końcowej fazie montażu, pod koniec lipca podczas wydarzeń związanych z Christopher Street Day w berlińskim Tiergarten doszło do ataku terrorystycznego o charakterze islamskim. Wydarzenie to nadało dokumentowi dodatkowy, bardziej polityczny kontekst.

Twórcy zdecydowali się uzupełnić wcześniej zrealizowany materiał o nowe sceny. Wśród nich znalazły się nagrania z hamburskiego CSD, gdzie uczestnicy w ramach tzw. „die-in” przez pewien czas leżeli nieruchomo na ziemi, symbolicznie odgrywając rolę ofiar przemocy.

W filmie pojawiają się również aktualne debaty polityczne, między innymi dotyczące byłego przewodniczącego klubu parlamentarnego CDU/CSU Jensa Spahna oraz kwestii macierzyństwa zastępczego. Dzięki temu dokument odnosi się do bieżących wydarzeń, choć jednocześnie widoczne są ślady jego wcześniejszej koncepcji i późniejszych uzupełnień.

W dokumencie wypowiadają się zarówno eksperci, jak i osoby bezpośrednio doświadczające problemu. Wśród rozmówców znaleźli się między innymi aktor Pierre Sanoussi-Bliss, piłkarz ręczny Lucas Krzikalla oraz drag queen Barbie Breakout.

Swojego głosu użyczyła również aktorka Ulrike Folkerts, znana z serialu „Tatort”. Twórcy dokumentu przedstawiają także wypowiedzi osób krytycznych wobec społeczności queer, między innymi przedstawicieli partii AfD oraz publicystki Birgit Kelle.

Taka konstrukcja ma pokazać konflikt różnych stanowisk dotyczących osób LGBT+ i przemian społecznych zachodzących w Niemczech.

Jedną z osób opowiadających o internetowej mowie nienawiści jest queerowa pastorka Ellen Radtke. Wraz ze swoją żoną Steffi prowadzi działalność duszpasterską uwzględniającą potrzeby osób LGBT+. Para porusza tematykę queer również na kanale YouTube „Anders Amen”.

Radtke zwraca uwagę na skalę agresywnych komentarzy pojawiających się w mediach społecznościowych, między innymi na Instagramie i YouTubie.

Jej zdaniem demokracja nie powinna oznaczać bezwzględnego podporządkowania mniejszości decyzjom większości. W jej rozumieniu demokracja oznacza wspólne uczestnictwo wszystkich grup w życiu społecznym.

Paul Ninus Naujoks podkreśla, że społeczność queer jest stosunkowo niewielka i dlatego potrzebuje wsparcia. Jego zdaniem osoby queer bywają przedstawiane tak, jakby stanowiły ogromną i wyjątkowo wpływową grupę społeczną.

Aktywista zwraca jednak uwagę na inną perspektywę. Według niego osoby queer mogą pełnić funkcję swoistego pomostu między różnymi doświadczeniami kobiet i mężczyzn. W jego ocenie może to być wartością dla całego społeczeństwa.

Dokument „Feindbild Queer” pokazuje więc nie tylko doświadczenia osób LGBT+ związane z hejtem i zagrożeniem, lecz także szerszy spór o miejsce różnorodności w społeczeństwie. Jego twórcy próbują odpowiedzieć zarówno na pytanie, jak zmieniało się podejście do osób queer, jak i na pytanie, dlaczego obok rosnącej akceptacji pojawia się również coraz silniejsza wrogość.

Dokument w języku niemieckim dostępny na stronie ZDF