Rusza przełomowa sprawa o ludobójstwo przeciwko Mjanmie przed najwyższym sądem ONZ

W poniedziałek przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości (MTS) w Hadze rozpocznie się przełomowa sprawa, w której Mjanma (Birma) została oskarżona o popełnienie ludobójstwa na muzułmańskiej mniejszości Rohingjów. Będzie to pierwsza od ponad dekady sprawa o ludobójstwo, którą najwyższy sąd Narodów Zjednoczonych rozpatrzy w pełnym postępowaniu.

Orzeczenie może mieć konsekwencje wykraczające daleko poza samą Mjanmę – eksperci wskazują, że wpłynie ono również na inne postępowania przed MTS, w tym na sprawę wytoczoną przez Republikę Południowej Afryki przeciwko Izraelowi w związku z wojną w Strefie Gazy.

Mjanma konsekwentnie zaprzecza zarzutom ludobójstwa.

– Ta sprawa prawdopodobnie ustanowi kluczowe precedensy dotyczące tego, jak definiuje się ludobójstwo, w jaki sposób można je udowodnić oraz jak naprawia się takie naruszenia – powiedział agencji Reuters Nicholas Koumjian, szef Niezależnego Mechanizmu Śledczego ONZ ds. Mjanmy.

Pozew został wniesiony do MTS w 2019 roku przez Gambię – niewielkie, w większości muzułmańskie państwo Afryki Zachodniej. Gambia oskarża w nim Mjanmę o dopuszczenie się ludobójstwa wobec Rohingjów, głównie muzułmańskiej mniejszości zamieszkującej zachodni stan Arakan (Rakhine).

W 2017 roku siły zbrojne Mjanmy rozpoczęły szeroko zakrojoną ofensywę, która zmusiła co najmniej 730 tysięcy Rohingjów do ucieczki do sąsiedniego Bangladeszu. Uchodźcy relacjonowali masowe zabójstwa, gwałty oraz palenie wiosek. Misja śledcza ONZ uznała, że działania wojska obejmowały „czyny o charakterze ludobójczym”.

Władze Mjanmy odrzuciły wnioski raportu ONZ, twierdząc, że operacja wojskowa była uzasadnioną akcją antyterrorystyczną w odpowiedzi na ataki muzułmańskich bojowników.

Podczas wstępnych przesłuchań w 2019 roku ówczesna przywódczyni Mjanmy, Aung San Suu Kyi, określiła oskarżenia Gambii jako „niepełne i wprowadzające w błąd”.

Obecne przesłuchania będą pierwszą okazją, kiedy ofiary domniemanych zbrodni – Rohingjowie – zostaną wysłuchane przez międzynarodowy trybunał. Ze względu na wrażliwy charakter sprawy i ochronę prywatności ofiar, posiedzenia odbędą się za zamkniętymi drzwiami, bez udziału mediów.

Rozprawy rozpoczną się w poniedziałek o godzinie 10:00 czasu lokalnego (4:00 czasu wschodniego USA) i potrwają trzy tygodnie.

Sprawa toczy się w kontekście pogłębiającego się kryzysu politycznego w Mjanmie, gdzie w 2021 roku wojsko obaliło cywilny rząd i brutalnie stłumiło prodemokratyczne protesty, co doprowadziło do ogólnokrajowego konfliktu zbrojnego. Obecnie w kraju odbywają się etapowe wybory, które ONZ, państwa zachodnie i organizacje praw człowieka krytykują jako ani wolne, ani uczciwe.

źródło NBC News