ETPCz: Polska naruszyła prawa dziecka z dwiema matkami, odmawiając uznania aktu urodzenia

Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz) uznał, że Polska naruszyła prawa dziecka urodzonego w Wielkiej Brytanii, odmawiając uznania jego brytyjskiego aktu urodzenia, w którym jako rodzice figurują dwie kobiety. Trybunał orzekł, że doszło do naruszenia prawa do poszanowania życia prywatnego oraz zakazu dyskryminacji.

Sprawa dotyczy chłopca posiadającego polskie obywatelstwo z mocy prawa, który przez wiele lat pozostawał bez polskich dokumentów tożsamości, numeru PESEL i paszportu. Polskie organy odmówiły transkrypcji brytyjskiego aktu urodzenia, argumentując, że wskazanie dwóch matek jest sprzeczne z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego.

W wyroku z 2 lipca 2026 r. ETPCz stwierdził, że automatyczne zastosowanie przez polskie władze tzw. klauzuli porządku publicznego, bez zbadania wpływu decyzji na sytuację dziecka, naruszyło art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, gwarantujący prawo do poszanowania życia prywatnego, oraz art. 14 Konwencji zakazujący dyskryminacji w związku z korzystaniem z praw konwencyjnych.

Sędziowie podkreślili, że przy podejmowaniu decyzji dotyczących uznania dokumentów dziecka nadrzędne znaczenie powinno mieć jego dobro, niezależnie od orientacji seksualnej rodziców. Zdaniem Trybunału polskie organy nie przeprowadziły indywidualnej oceny skutków odmowy dla tożsamości i życia dziecka.

Pięcioro z siedmiorga sędziów wskazało w zdaniach odrębnych, że naruszenia mogły mieć szerszy zakres i dotyczyć praw całej rodziny, a nie wyłącznie dziecka.

Orzeczenie wpisuje się w dotychczasową linię europejskiego orzecznictwa dotyczącą uznawania więzi rodzinnych tworzonych przez pary jednopłciowe. W 2021 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w tzw. sprawie „Baby Sara” orzekł, że państwa członkowskie UE są zobowiązane uznać akt urodzenia dziecka wystawiony przez inne państwo członkowskie, nawet jeśli jako rodzice wskazane są dwie osoby tej samej płci, w zakresie niezbędnym do zapewnienia dziecku możliwości korzystania z praw wynikających z obywatelstwa Unii Europejskiej.