Wybory w Niemczech: sukces AfD, straty CDU i zmiana układu sił w Berlinie
Wybory w Meklemburgii-Pomorzu Przednim oraz Berlinie przyniosły wyraźne przetasowania na niemieckiej scenie politycznej. Szczególnie dotkliwe okazały się wyniki CDU, która w Meklemburgii-Pomorzu Przednim po raz pierwszy nie zdobyła wystarczającej liczby głosów, aby wejść do parlamentu krajowego. Z kolei AfD uzyskała tam 38,2 proc. głosów, wyprzedzając SPD z wynikiem 35,5 proc.
CDU z poważnymi stratami
Wynik CDU w Meklemburgii-Pomorzu Przednim wyniósł zaledwie 4,9 proc. głosów. Oznacza to, że partia nie będzie reprezentowana w tamtejszym parlamencie krajowym. W poprzednich wyborach w 2021 roku CDU uzyskała 13,3 proc.
Również w Berlinie chadecja odnotowała spadek poparcia. Zdobyła 18,8 proc. głosów, podczas gdy w 2023 roku wynik partii wyniósł 28,2 proc. CDU znalazła się tym samym za Partią Lewicy, która uzyskała 25,7 proc. głosów. AfD zdobyła 16,3 proc., Zieloni 14,3 proc., a SPD 12,1 proc.
Kanclerz Friedrich Merz określił rezultat CDU w Meklemburgii-Pomorzu Przednim jako „katastrofę”. Jednocześnie zapowiedział kontynuowanie dotychczasowego kursu politycznego i przeprowadzanie reform. Według Merza Niemcy potrzebują zmian, które mają przygotować kraj na przyszłość.
AfD zwycięża w Meklemburgii-Pomorzu Przednim
Największym beneficjentem wyborów w Meklemburgii-Pomorzu Przednim okazała się AfD. Partia zdobyła 38,2 proc. głosów, podczas gdy w 2021 roku uzyskała 16,7 proc.
Lider AfD Tino Chrupalla uznał wynik za mandat do sprawowania władzy. Kandydat partii na premiera landu, Leif-Erik Holm, zapowiedział zaproszenie do rozmów wszystkich ugrupowań. Jednocześnie pozostałe partie wykluczyły współpracę koalicyjną z AfD, dlatego utworzenie przez nią rządu pozostaje kwestią otwartą.
SPD zdobyła 35,5 proc. głosów i zajęła drugie miejsce. Jest to wynik niższy niż w 2021 roku, kiedy partia uzyskała 39,6 proc. Mimo spadku poparcia SPD pozostaje najsilniejszym ugrupowaniem wśród partii, które wykluczają współpracę z AfD.
SPD analizuje przyczyny wyniku
Wynik wyborczy zmusił również SPD do refleksji nad sytuacją rządu federalnego. Lider partii i wicekanclerz Lars Klingbeil zapowiedział analizę działań rządu oraz sposobu komunikowania reform społeczeństwu.
Sekretarz generalny SPD Tim Klüssendorf wezwał natomiast do zmiany kursu rządu CDU/CSU-SPD. Jego zdaniem wyniki wyborów wskazują, że nie można po prostu kontynuować dotychczasowej polityki. Zmiany, o których mówił, powinny obejmować nie tylko ograniczenia budżetowe, lecz także reformy strukturalne.
Premier Meklemburgii-Pomorza Przedniego Manuela Schwesig podkreśliła, że AfD nie będzie w stanie samodzielnie utworzyć rządu. Zwróciła również uwagę, że część wyborców SPD mogła przejść do AfD ze względu na stanowisko partii wobec Ukrainy oraz kwestii energetycznych.
Lewica wygrywa w Berlinie
W Berlinie największym ugrupowaniem została Partia Lewicy, która uzyskała 25,7 proc. głosów. To najlepszy wynik partii w historii stolicy i znaczący wzrost w porównaniu z 12,2 proc. uzyskanymi w 2023 roku.
Liderka listy Lewicy Elif Eralp wskazała na możliwość stworzenia nowego układu rządzącego w Berlinie. Ostateczny kształt przyszłego rządu zależeć będzie jednak od rozmów koalicyjnych.
Zieloni zdobyli 14,3 proc. głosów. Ich przedstawiciele zadeklarowali gotowość do rozmów dotyczących możliwej współpracy z Lewicą i SPD. Tym samym dotychczasowa koalicja CDU-SPD straciła większość.
Znaczenie wyników dla społeczności LGBTIQ+
Wyniki wyborów mogą mieć znaczenie również dla polityki dotyczącej praw osób LGBTIQ+. W marcu 2026 roku Berlin przyjął strategię bezpieczeństwa osób queer i przeciwdziałania queerofobii. Dokument przewiduje między innymi działania na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa w przestrzeni publicznej i transporcie, a także rozwój usług związanych z zapobieganiem przemocy, profilaktyką i wsparciem psychospołecznym.
Po wyborach istotne będzie to, które elementy tej strategii zostaną utrzymane lub rozwinięte przez nowy rząd. Znaczenie mogą mieć również decyzje dotyczące finansowania usług doradczych i ochronnych oraz przeciwdziałania przemocy motywowanej queerofobią.
Według informacji zawartych w materiale strategia została przygotowana w procesie partycypacyjnym, w którym uczestniczyło ponad 400 osób reprezentujących społeczeństwo obywatelskie i administrację.
Nowy układ sił
Wyniki wyborów w obu krajach związkowych pokazują zmianę układu sił między najważniejszymi partiami. W Meklemburgii-Pomorzu Przednim na pierwszym miejscu znalazła się AfD, przed SPD, podczas gdy CDU nie przekroczyła progu wyborczego. W Berlinie najsilniejsza okazała się Lewica, a dotychczasowa koalicja CDU-SPD utraciła większość.
Kolejnym etapem będą rozmowy dotyczące utworzenia rządów w obu krajach związkowych. W Meklemburgii-Pomorzu Przednim AfD pozostaje poza rozmowami koalicyjnymi ze względu na deklaracje pozostałych partii o braku współpracy z tym ugrupowaniem. W Berlinie natomiast kluczowe znaczenie będą miały negocjacje między Lewicą, Zielonymi i SPD oraz decyzje dotyczące przyszłego programu rządu.
Komentarze