Przełomowy wyrok NSA: Polska bliżej uznania małżeństw jednopłciowych
- Newsroom Darius
- 3 dni temu
- 2 minut(y) czytania
Naczelny Sąd Administracyjny wydał przełomowe orzeczenie, które może znacząco wpłynąć na sytuację prawną par jednopłciowych w Polsce. Sąd uchylił wcześniejszy wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz decyzję urzędu stanu cywilnego odmawiającą wpisania do rejestru małżeństwa dwóch Polaków zawartego w Berlin.
Sprawa, która może zmienić praktykę
Sprawa dotyczyła pary, która zawarła legalny związek małżeński w Niemczech w 2018 roku. Po przeprowadzce do Polski mężczyźni chcieli, aby ich małżeństwo zostało uznane również w kraju – poprzez tzw. transkrypcję aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Spotkali się jednak z odmową, ponieważ polskie prawo nie przewiduje małżeństw osób tej samej płci.
Decyzja ta została najpierw podtrzymana przez sąd niższej instancji, jednak po latach batalii sprawa trafiła ponownie przed Naczelny Sąd Administracyjny – już w zupełnie nowym kontekście prawnym.
Kluczowa rola TSUE
Przełom nastąpił dzięki orzeczeniu Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z listopada 2025 roku. Trybunał jasno wskazał, że państwa członkowskie mają obowiązek uznania małżeństw jednopłciowych zawartych legalnie w innych krajach UE – nawet jeśli same takich małżeństw nie przewidują w swoim prawie.
To właśnie ta interpretacja prawa unijnego przesądziła o kierunku rozstrzygnięcia NSA.
Konstytucja nie jest przeszkodą
Szczególnie istotne jest uzasadnienie wyroku przedstawione przez sędziego Leszek Kiermaszek. Odnosząc się do art. 18 Konstytucji RP, podkreślił on, że przepis ten – choć definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny – nie stanowi bezwzględnej przeszkody dla uznania małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą.
Sąd zaznaczył, że:
konstytucja nie zakazuje uznawania innych form związków,
odmowa uznania może prowadzić do dyskryminacji ze względu na orientację seksualną,
brak takiego uznania narusza prawo UE, w tym swobodę przemieszczania się i życia rodzinnego.
Konkretna decyzja: wpis do rejestru
NSA nie tylko uchylił wcześniejsze decyzje, ale również zobowiązał urząd stanu cywilnego w Warszawie do dokonania transkrypcji aktu małżeństwa w ciągu 30 dni. Oznacza to, że para powinna otrzymać polski akt małżeństwa.
„Ogromny sukces społeczności”
Pełnomocnicy skarżących nie mają wątpliwości – to wyrok o charakterze przełomowym. Mecenas Paweł Knut określił go jako precedens, który może zmienić dotychczasową linię orzeczniczą. Z kolei mecenas Artur Kula podkreślił, że decyzja ta może otworzyć drogę do kolejnych zmian, m.in. w zakresie uznawania praw rodzicielskich par jednopłciowych.
Co dalej?
Choć wyrok formalnie dotyczy jednej konkretnej sprawy, jego znaczenie jest znacznie szersze. Może on wyznaczyć kierunek dla:
urzędów stanu cywilnego,
wojewodów,
sądów administracyjnych w podobnych sprawach.
Nie oznacza to jeszcze wprowadzenia małżeństw jednopłciowych do polskiego prawa, ale stanowi ważny krok w stronę ich faktycznego uznania – przynajmniej w kontekście prawa unijnego.
Głos polityczny
Na sali obecny był m.in. Adam Bodnar, który po ogłoszeniu wyroku podkreślił jego wagę, mówiąc, że to dowód na to, iż „są jeszcze sądy w Rzeczypospolitej”.
Ten wyrok może okazać się jednym z najważniejszych momentów w historii walki o równość małżeńską w Polsce – nie poprzez zmianę ustaw, ale dzięki interpretacji prawa w duchu równości i niedyskryminacji.
źródło TVN24
Klub Parlamentarny Prawa i Sprawiedliwości 20 marca 2026 zapowiedział zaskarżenie przepisu, na podstawie którego NSA dopuścił wpis zagranicznych małżeństw jednopłciowych do rejestru USC. PiS ocenił wyrok NSA jako sprzeczny z Konstytucją i poinformował, że wniosek do Trybunału Konstytucyjnego przygotował prof. Marcin Warchoł.
Komentarze