Męskie toalety i szatnie coraz bardziej skrywają nagość. Skąd zmiana w podejściu do męskiej intymności?

• 

Publiczne pisuary na ulicach Amsterdamu mogą zaskakiwać turystów ze Stanów Zjednoczonych. W Holandii takie rozwiązania są częścią miejskiej przestrzeni, a korzystanie z nich nie wydaje się budzić większego skrępowania. Tymczasem w USA podejście mężczyzn do nagości w publicznych toaletach i szatniach wyraźnie się zmieniło. Dawniej wspólne natryski i pisuary bez przegród były codziennością. Dziś coraz większą wagę przywiązuje się do prywatności i dystansu.

Na tę zmianę zwraca uwagę autor artykułu opublikowanego w serwisie „Psychology Today”. Wspomina czasy, gdy mężczyźni po zawodach sportowych czy ciężkiej pracy korzystali ze wspólnych pryszniców, a w publicznych toaletach stali obok siebie przy długich pisuarach bez żadnych osłon.

Czy zdarzało im się zerkać na innych? Zdaniem autora prawdopodobnie tak. Ludzie są ciekawi własnych ciał i naturalnie porównują się z innymi. Samo spojrzenie nie musi jednak oznaczać zainteresowania seksualnego.

Autor zauważa, że dyskusja na ten temat wywołała skrajne reakcje w mediach społecznościowych. Część mężczyzn uznawała nawet krótkie spojrzenie na drugą osobę przy pisuarze za naruszenie granic i brak szacunku dla jej prywatności. Inni podchodzili do sprawy z humorem, podkreślając, że samo spojrzenie nie jest problemem, dopóki nie towarzyszą mu natarczywe zachowania.

Istotne jest rozróżnienie między prywatnością a całkowitą niewidzialnością. Korzystanie z pisuaru bez przegród oznacza przebywanie w przestrzeni częściowo prywatnej. Można oczekiwać, że inni nie będą się gapić ani nękać użytkownika, ale trudno zakładać, że nikt nawet przez chwilę nie zobaczy jego ciała.

Jednym z możliwych wyjaśnień rosnącego skrępowania jest homofobia. Zdaniem autora niektórzy mężczyźni mogą obawiać się, że spojrzenie innego mężczyzny będzie oznaczało zainteresowanie seksualne albo że sami zostaną uznani za osoby czerpiące przyjemność z bycia oglądanymi.

Nie oznacza to jednak, że każdy mężczyzna unikający wspólnych pryszniców kieruje się homofobią. Niektórzy po prostu potrzebują większej prywatności i mają prawo do własnych granic.

W artykule przywołano również publikację Barry'ego Millera zatytułowaną „On the Loss of Nudity in the Men's Locker Room”, poświęconą przemianom męskich szatni. Autor analizuje w niej przejście od powszechnej akceptacji męskiej nagości do większej skromności, dystansu i dyskomfortu związanego z byciem oglądanym.

Zmiany widać nawet w architekturze toalet. Pomiędzy pisuarami coraz częściej montuje się metalowe przegrody, a w nowszych budynkach projektuje się je w taki sposób, by użytkownicy nie musieli stać bezpośrednio obok siebie.

Różnice pokoleniowe również są zauważalne. Według obserwacji autora starsi mężczyźni, szczególnie przedstawiciele pokolenia baby boomers, częściej swobodnie poruszają się nago po szatniach, a nawet rozpoczynają rozmowy bez skrępowania. Młodsi mężczyźni znacznie częściej zasłaniają się ręcznikiem, zanim zdejmą bieliznę.

Autor zwraca uwagę na jeszcze jedną różnicę obyczajową. Kobiety często rozmawiają ze sobą w publicznych toaletach, a wyjście do łazienki w towarzystwie koleżanki jest czymś zupełnie naturalnym. W przypadku mężczyzn podobne zachowania należą do rzadkości.

Zaproszenie kolegi do wspólnego skorzystania z toalety mogłoby zostać odebrane jako dziwne lub dwuznaczne. Męska etykieta toaletowa opiera się bowiem w dużej mierze na zachowaniu dystansu i demonstrowaniu braku zainteresowania ciałem innych osób.

W ten sposób toaleta staje się przestrzenią, w której mężczyźni nie tylko załatwiają potrzeby fizjologiczne, ale również odgrywają określony rytuał męskości: nie patrzę, nie interesuję się tobą, przyszedłem tu wyłącznie w jednym celu.

Wśród możliwych przyczyn zmian wymienia się także wstyd związany z wyglądem i rozmiarem penisa. Dla części mężczyzn porównywanie własnego ciała z innymi może być źródłem niepewności.

Niektórzy doświadczają również tzw. zespołu nieśmiałego pęcherza (parurezy). To zaburzenie polegające na trudnościach z oddawaniem moczu w obecności innych osób, nawet jeśli nie ma ku temu fizycznych przeszkód. Przywołane w artykule badania sugerują, że naruszenie osobistej przestrzeni może wywoływać reakcje fizjologiczne związane z pobudzeniem. Nie ma jednak dowodów pozwalających uznać, że za tym zjawiskiem stoi homofobia lub tłumione zainteresowanie seksualne.

Autor zastanawia się również, czy rosnąca wrażliwość na nagość w męskich przestrzeniach publicznych może mieć związek z szerszymi sporami dotyczącymi płci i korzystania z toalet przez osoby transpłciowe. Podkreśla jednak, że na obecnym etapie są to jedynie hipotezy.

Zdaniem autora warto rozmawiać o męskiej nagości, cielesności i granicach prywatności bez automatycznego utożsamiania zwykłego spojrzenia z zachowaniem seksualnym czy molestowaniem. Rozmowa może pomóc ograniczyć wstyd i niepotrzebne napięcia.

Jednocześnie każdy ma prawo do własnego poziomu komfortu i oczekiwania poszanowania intymności. Jak zauważa autor, najprostszym rozwiązaniem dla mężczyzn, którzy nie czują się swobodnie przy otwartych pisuarach, pozostaje korzystanie z kabin toaletowych. Nie zmienia to jednak faktu, że ewolucja męskich zwyczajów związanych z nagością i prywatnością pozostaje interesującym zjawiskiem społecznym.

źródło Pschylogy Today