Leszek Miller: Konstytucja definiuje małżeństwo. Historia niewprowadzonych związków partnerskich sięga ponad 20 lat
- Newsroom Darius
- 26.05
- 2 minut(y) czytania
„Konstytucja stanowi, że małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny. Rozporządzenie podpisane przez ministra nie zmienia nawet o jotę stanu prawnego, który jest w Polsce” — powiedział były premier Leszek Miller, komentując trwającą debatę dotyczącą transkrypcji zagranicznych małżeństw jednopłciowych.
Wypowiedź Millera przypomniała również wieloletnią historię nieskutecznych prób uregulowania związków partnerskich w Polsce — także w czasach, gdy władzę sprawowała lewica.
Leszek Miller był premierem w latach 2001–2004 jako lider Sojuszu Lewicy Demokratycznej (SLD). Mimo że jego rząd uchodził za bardziej liberalny światopoglądowo niż wcześniejsze gabinety, w tamtym okresie nie udało się doprowadzić do uchwalenia ustawy o związkach partnerskich. Temat praktycznie nie wszedł wówczas do głównego nurtu prac legislacyjnych.
Pierwsze poważniejsze publiczne debaty dotyczące prawnego uznania par jednopłciowych zaczęły pojawiać się właśnie ponad 20 lat temu, na początku XXI wieku. Polska była wówczas w trakcie przygotowań do wejścia do Unii Europejskiej, jednak kwestie dotyczące praw osób LGBT pozostawały tematem politycznie trudnym nawet dla ugrupowań lewicowych.
W czasie rządów SLD priorytetami pozostawały reformy gospodarcze, negocjacje europejskie i sytuacja ekonomiczna państwa. Tematy obyczajowe, w tym związki partnerskie, często schodziły na dalszy plan. Dodatkowo silny wpływ Kościoła katolickiego oraz konserwatywne nastroje społeczne powodowały, że politycy obawiali się otwartego forsowania takich zmian.
Do pierwszych konkretnych prób legislacyjnych doszło dopiero kilka lat później. W 2004 roku senator Maria Szyszkowska przygotowała projekt ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich. Projekt przewidywał możliwość formalizacji relacji zarówno przez pary heteroseksualne, jak i jednopłciowe. Ostatecznie jednak nie został uchwalony.
Kolejne projekty pojawiały się w następnych latach, m.in. za rządów Platformy Obywatelskiej. W 2013 roku Sejm odrzucił trzy projekty ustaw o związkach partnerskich już w pierwszym czytaniu. Przeciwko głosowała część posłów PO oraz niemal cała prawica.
Od tamtej pory temat regularnie wraca do debaty publicznej, jednak Polska nadal pozostaje jednym z nielicznych państw Unii Europejskiej, które nie uznają prawnie ani małżeństw jednopłciowych, ani związków partnerskich.
Obecna dyskusja koncentruje się wokół skutków prawnych transkrypcji zagranicznych małżeństw osób tej samej płci. Zwolennicy zmian podkreślają konieczność respektowania prawa europejskiego i orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przeciwnicy — w tym Leszek Miller — wskazują natomiast na art. 18 Konstytucji RP, który definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny.
Debata pokazuje, że spór o prawne uznanie par jednopłciowych trwa w Polsce już od ponad dwóch dekad i nadal pozostaje jednym z najbardziej polaryzujących tematów światopoglądowych w krajowej polityce.
Ewa Łętowska o art. 18 konstytucji w dwie minuty. Ewa Łętowska o artykule osiemnastym w dwie minuty
Artykuł osiemnasty - film dokumentalny
Komentarze