Estonia pozostaje liderem równości małżeńskiej, ale rosną obawy o nastawienie do osób transpłciowych

Nowe badanie opinii publicznej opublikowane przez Estonian Human Rights Centre pokazuje, że większość mieszkańców Estonia nadal popiera równość małżeńską dla par jednopłciowych. Jednocześnie wyniki wskazują na wyraźne pogorszenie nastawienia wobec osób transpłciowych oraz utrzymujące się różnice poglądów między społecznością estońskojęzyczną a rosyjskojęzyczną.

Z sondażu przeprowadzonego przez firmę badawczą Turu-uuringute AS wynika, że 53% mieszkańców Estonii popiera prawo par jednopłciowych do zawierania małżeństw. To dokładnie taki sam wynik jak w 2023 roku, kiedy kraj zalegalizował małżeństwa osób tej samej płci.

Szczególnie wysokie poparcie odnotowano wśród młodych ludzi. Aż 82% respondentów w wieku od 18 do 29 lat opowiedziało się za równością małżeńską.

Według dyrektora wykonawczego Centrum Praw Człowieka, Egert Rünne, jest to dowód na zmianę pokoleniową.

„Dla młodego pokolenia wspólne życie i równe prawa dla par jednopłciowych są czymś oczywistym i nie stanowią już przedmiotu społecznych sporów” – podkreślił.

Badanie pokazuje jednak znaczące różnice pomiędzy grupami językowymi.

Wśród osób posługujących się językiem estońskim poparcie dla małżeństw jednopłciowych wzrosło do 60%. W społeczności obcojęzycznej, w dużej mierze rosyjskojęzycznej, wynosi natomiast jedynie 38%.

Podobne różnice pojawiają się w odpowiedziach dotyczących homoseksualności. Za akceptowalną uważa ją 58% Estończyków mówiących po estońsku, podczas gdy wśród rosyjskojęzycznych mieszkańców odsetek ten wynosi 34%.

Choć większość mieszkańców Estonii nadal deklaruje akceptację homoseksualności, badacze odnotowali pewne pogorszenie nastrojów.

Obecnie 51% respondentów uznaje homoseksualność za akceptowalną, a 41% za nieakceptowalną. W porównaniu z poprzednim badaniem oznacza to spadek pozytywnych ocen o pięć punktów procentowych w ciągu trzech lat.

Szefowa badań w Turu-uuringute AS, Liis Grünberg, uważa, że może to być związane z coraz bardziej spolaryzowaną debatą na temat praw osób LGBT na świecie.

Jej zdaniem coraz ostrzejsze spory polityczne mogą wpływać nie tylko na rzeczywiste poglądy społeczeństwa, ale również na gotowość respondentów do otwartego wyrażania swoich opinii.

Najbardziej znaczące zmiany odnotowano w odpowiedziach dotyczących osób transpłciowych.

W 2023 roku 61% ankietowanych deklarowało przekonanie, że osoby transpłciowe istnieją. W 2026 roku odsetek ten spadł do 49%.

Jednocześnie wzrosła liczba osób, które nie wierzą w istnienie osób transpłciowych lub nie mają na ten temat wyrobionego zdania.

Tylko 37% respondentów uznało osoby transpłciowe za akceptowalne społecznie, podczas gdy 45% wyraziło opinię przeciwną. To znacząca zmiana w porównaniu z badaniami z 2021 i 2023 roku, kiedy dominowały postawy bardziej przychylne.

Ekspertka ds. równego traktowania w Estońskim Centrum Praw Człowieka, Kelly Grossthal, oceniła, że utrzymujące się poparcie dla równości małżeńskiej jest pozytywnym sygnałem dla społeczeństwa.

Jednocześnie zwróciła uwagę na pogarszającą się sytuację osób transpłciowych, które – jej zdaniem – coraz częściej stają się przedmiotem politycznych sporów.

„Widzimy, jak jedna z najmniejszych grup mniejszościowych jest coraz częściej wykorzystywana w politycznych konfliktach i importowanej wojnie kulturowej. Dezinformacja i stygmatyzacja osób narażonych na dyskryminację nie powinny być narzędziem zdobywania politycznego poparcia” – stwierdziła.

Estonia pozostaje jednym z najbardziej postępowych państw Europy Środkowo-Wschodniej w kwestii praw osób LGBT. Legalizacja małżeństw jednopłciowych uczyniła ją pierwszym krajem bałtyckim, który wprowadził pełną równość małżeńską.

Jednocześnie najnowsze badanie pokazuje, że nawet w społeczeństwach, które osiągnęły znaczący postęp w zakresie praw osób homoseksualnych, kwestie związane z tożsamością płciową pozostają znacznie bardziej kontrowersyjne i podatne na wpływ bieżących sporów politycznych oraz społecznych.

Sondaż przeprowadzono na początku kwietnia 2026 roku na próbie 1010 mieszkańców Estonii w wieku powyżej 18 lat. Badanie zostało zrealizowane metodą internetową i telefoniczną.

źródło Estionan World