top of page

Zmarł Lutz van Dijk. Pisarz i działacz na rzecz praw osób homoseksualnych miał 71 lat

Zdjęcie autora: Newsroom Darius
Newsroom Darius
11 godzin temu
2 minut(y) czytania

Niemiecki pisarz, pedagog i działacz na rzecz praw człowieka Lutz van Dijk zmarł 17 listopada 2026 roku w swoim mieszkaniu w Amsterdamie. Miał 71 lat. O jego śmierci poinformował mąż, Perry Tsang, przekazując przyjaciołom i współpracownikom osobisty list pożegnalny napisany przez autora krótko przed śmiercią.


Van Dijk od lat zmagał się z postępującą chorobą Parkinsona. Po konsultacjach z lekarzem i rozmowach z mężem zdecydował się skorzystać z prawnie uregulowanej w Holandii procedury wspomaganego zakończenia życia. W pożegnalnym liście wyjaśnił, że choroba coraz silniej wpływała na jego codzienne funkcjonowanie, także na zdolności poznawcze i życie emocjonalne. „Zacząłem tracić orientację i miałem koszmary każdej nocy” – napisał. Podziękował również Tsangowi za wieloletnią miłość i opiekę, określając go jako osobę, która „była u mego boku nieskończenie kochająca i troskliwa dzień i noc”.


Pisarz zaznaczył, że nie planuje tradycyjnego pogrzebu, a jego ciało zostanie przekazane na cele medyczne. W liście skierował także podziękowania do osób, które towarzyszyły mu w życiu i działalności. Jeszcze w pierwszej połowie 2026 roku uczestniczył w wydarzeniach publicznych i spotkaniach autorskich, jednak później choroba miała postępować znacznie szybciej. Jego stan dodatkowo pogarszały powikłania związane z kamieniami nerkowymi.


Lutz van Dijk urodził się w 1955 roku w Berlinie Zachodnim. W młodości interesował się niemiecką historią, zwłaszcza milczeniem pokolenia rodziców na temat nazizmu. W 1974 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, a po powrocie do Niemiec studiował pedagogikę w Hamburgu. Pracował jako nauczyciel szkoły podstawowej, a później zajmował się edukacją dzieci z niepełnosprawnościami. Otwarcie mówił o swojej homoseksualności także w środowisku zawodowym.


Angażował się w ruch na rzecz praw osób homoseksualnych w Hamburgu, działalność związkową, ruch pokojowy oraz pracę Amnesty International. W 1992 roku przeprowadził się do Amsterdamu, gdzie pracował między innymi w Domu Anny Frank. Z czasem uzyskał obywatelstwo holenderskie.


Szczególnie ważnym obszarem jego działalności stała się pomoc dzieciom i młodzieży w Republice Południowej Afryki. W 2002 roku, wspólnie z Perrym Tsangiem, założył HOKISA – projekt zapewniający opiekę i wsparcie dzieciom oraz młodym ludziom żyjącym z HIV. Placówka powstała w miejscowości niedaleko Kapsztadu i oferowała podopiecznym bezpieczne, rodzinne środowisko. Republika Południowej Afryki przez ponad dwie dekady pozostawała ważnym miejscem w życiu pisarza. Van Dijk wielokrotnie przywoływał talmudyczną sentencję: „Kto ratuje życie, ratuje świat”.


Pozostawił po sobie dorobek obejmujący ponad 50 książek. Pisał powieści dla młodzieży, autobiografie i publikacje non-fiction. W jego twórczości ważne miejsce zajmowały historia nazizmu oraz losy homoseksualnych ofiar prześladowań. Otrzymał liczne nagrody literackie.


Van Dijk działał również na rzecz upamiętnienia homoseksualnych ofiar nazizmu w Niemczech. Prowadzona przez niego kampania przyniosła rezultat w 2023 roku, kiedy niemiecki Bundestag po raz pierwszy oficjalnie uczcił pamięć osób prześladowanych przez nazistowski reżim z powodu orientacji seksualnej. Pisarz łączył działalność literacką z zaangażowaniem społecznym, edukacją i wieloletnią pracą na rzecz osób narażonych na wykluczenie.

Komentarze


bottom of page