W Polsce rośnie liczba zakażeń HIV, a największą przeszkodą w walce z wirusem pozostają lęk przed testowaniem i brak wiedzy

W Polsce przybywa nowych wykrytych przypadków HIV, jednak eksperci podkreślają, że wiele osób nadal nie wie o swoim zakażeniu. Szacuje się, że około 20 proc. osób żyjących z HIV w Polsce pozostaje niezdiagnozowanych, głównie z powodu obaw przed badaniem, stereotypów oraz przekonania, że problem ich nie dotyczy.

Specjaliści przypominają, że współczesne zakażenie HIV jest chorobą przewlekłą, a dzięki szybkiemu wykryciu i leczeniu osoby zakażone mogą normalnie żyć, pracować, tworzyć związki i zakładać rodziny. Kluczowe znaczenie ma jednak wczesna diagnoza.

Lekarka chorób zakaźnych dr Iwona Cielniak zwraca uwagę, że objawy HIV mogą być bardzo różnorodne i czasem przypominać inne schorzenia, w tym problemy neurologiczne lub psychiatryczne. U części starszych pacjentów zakażenie było początkowo mylone m.in. z demencją czy zaburzeniami odżywiania, a właściwa diagnoza pozwoliła na skuteczne leczenie i poprawę stanu zdrowia.

Problem dotyczy zarówno młodych osób, jak i seniorów. U osób po 50. roku życia HIV często wykrywany jest bardzo późno – dopiero przy okazji diagnostyki innych chorób, takich jak kiła, nietypowe zapalenia płuc czy poważne zaburzenia odporności. Najstarszy pacjent z nowo wykrytym zakażeniem, o którym mówiła lekarka, miał 82 lata.

Przebieg zakażenia może być bardzo różny. Początkowa faza może przypominać grypę lub mononukleozę, natomiast późniejsze powikłania mogą rozwijać się bezobjawowo nawet przez 10–15 lat.

Według ekspertów w Polsce rocznie diagnozuje się około 1500–3000 nowych zakażeń HIV, a najwięcej przypadków dotyczy osób w wieku 30–45 lat. Nadal większość zakażeń wykrywa się u mężczyzn, w tym w populacji MSM (mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami), ale rośnie również liczba zakażeń wśród osób heteroseksualnych.

Specjaliści podkreślają, że test na HIV powinien rozważyć każdy, kto kiedykolwiek miał kontakt seksualny, zwłaszcza bez zabezpieczenia. W przypadku nowych związków warto wykonywać badania dotyczące chorób przenoszonych drogą płciową, nawet jeśli partnerzy nie podejrzewają ryzyka.

W profilaktyce zakażeń stosuje się także PrEP, czyli profilaktykę przedekspozycyjną – leki zmniejszające ryzyko zakażenia przed potencjalnym kontaktem z wirusem. W Polsce terapia ta jest obecnie pełnopłatna i kosztuje około 140–210 zł za opakowanie 30 tabletek.

W sytuacji możliwego narażenia na HIV stosuje się natomiast PEP, czyli profilaktykę poekspozycyjną. Leczenie trzeba rozpocząć jak najszybciej, najlepiej w ciągu 48 godzin, a maksymalnie do 72 godzin od ryzykownego kontaktu. Kuracja składa się z trzech leków i kosztuje około 1000 zł przy pełnej odpłatności.

Eksperci wskazują, że najważniejsze w ograniczaniu epidemii HIV pozostają regularne testowanie, edukacja oraz przełamywanie lęku i stereotypów wokół zakażenia.

źródło TVN24