Senegal: konfiskata prezerwatyw i lubrykantów w śledztwie o „działalność homoseksualną” budzi kontrowersje

W Senegalu trwające śledztwo sądowe dotyczące kilku osób podejrzanych o „działalność homoseksualną” wywołało falę krytyki po doniesieniach lokalnych mediów o przeszukaniach mieszkań oraz konfiskacie prezerwatyw i lubrykantów. Zabezpieczone przedmioty zostały włączone do akt sprawy – jak twierdzą władze – w celu „pogłębienia śledztwa” i „ustalenia kontekstu domniemanych zdarzeń”.

Sprawa dotyczy m.in. znanego prezentera telewizyjnego Pape Cheikha Diallo oraz artysty Djibrila (Djiby’ego) Dramé. Zostali oni zatrzymani wraz z kilkoma innymi osobami. Łącznie aresztowano kilkanaście osób w postępowaniu prowadzonym przez brygadę badawczą Keur Massar pod nadzorem prokuratury. Zarzuty obejmują m.in. tzw. „czyny nienaturalne”, spisek przestępczy, a w niektórych przypadkach także narażanie życia innych.

Kontrowersyjne ramy prawne

Stosunki seksualne osób tej samej płci są w Senegalu penalizowane na mocy artykułu 319.3 Kodeksu karnego – przepisu wywodzącego się jeszcze z okresu kolonialnego. Przewiduje on karę do pięciu lat pozbawienia wolności. Organizacje praw człowieka od lat krytykują ten zapis, wskazując, że narusza prawo do prywatności i sprzyja aresztowaniom opartym na podejrzeniach, a nie na jednoznacznych dowodach.

W tym kontekście szczególne kontrowersje budzi traktowanie prezerwatyw i lubrykantów jako elementów „dowodowych”. Są to bowiem legalne i powszechnie stosowane środki profilaktyki zdrowotnej, a ich posiadanie samo w sobie nie stanowi przestępstwa.

Wymiar zdrowia publicznego

Eksperci ds. zdrowia publicznego oraz organizacje pozarządowe ostrzegają, że łączenie materiałów profilaktycznych z podejrzeniem popełnienia przestępstwa może mieć poważne konsekwencje. Może to zniechęcać ludzi do stosowania zabezpieczeń przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, w tym HIV.

Senegal – przy wsparciu partnerów międzynarodowych – realizuje programy walki z HIV/AIDS oparte na promowaniu bezpiecznych praktyk seksualnych, niezależnie od orientacji seksualnej. Organizacja Narodów Zjednoczonych i liczne agencje międzynarodowe wielokrotnie podkreślały, że kryminalizacja homoseksualności utrudnia skuteczną prewencję zdrowotną i pogłębia stygmatyzację.

Postępowanie w toku

Na obecnym etapie postępowania sąd nie wydał jeszcze ostatecznego orzeczenia, a osoby zatrzymane korzystają z domniemania niewinności. Władze nie przedstawiły dotąd szczegółowych wyjaśnień, w jaki sposób skonfiskowane przedmioty mają zostać wykorzystane w toku śledztwa.

Dla wielu organizacji sprawa ta jest kolejnym przykładem napięć między represyjnymi przepisami prawa, potrzebami zdrowia publicznego a poszanowaniem podstawowych praw osób LGBTQIA+. Pokazuje też, jak wrażliwe i politycznie obciążone pozostają te kwestie w Senegalu i całym regionie Afryki Zachodniej.

źródło  Stop Homophobie.