Deb Haaland pierwszą rdzenną Amerykanką wybraną na gubernatorkę. Jej droga do władzy prowadziła przez biedę i osobiste kryzysy
Deb Haaland została wybrana na gubernatorkę Nowego Meksyku, zapisując się w historii Stanów Zjednoczonych jako pierwsza rdzenna Amerykanka, która zdobyła mandat gubernatorski. Jej zwycięstwo ma szczególne znaczenie dla społeczności rdzennych mieszkańców USA. Droga Haaland do politycznego sukcesu była jednak daleka od typowej kariery politycznej. Zanim trafiła do Kongresu i objęła stanowisko sekretarz zasobów wewnętrznych w administracji Joe Bidena, zmagała się z problemami finansowymi, samotnie wychowywała dziecko i przechodziła przez osobiste kryzysy.
Haaland należy do plemienia Laguna Pueblo, rdzennej społeczności zamieszkującej tereny dzisiejszego Nowego Meksyku. Kultura i tradycje ludów Pueblo na obszarze południowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych sięgają wielu stuleci, a ich historia jest znacznie starsza niż powstanie USA. Matka polityczki, Mary Harper, również należała do tej społeczności i pracowała w federalnym Biurze ds. Indian.
Jej dzieciństwo upływało w ciągłych przeprowadzkach. Ojciec, żołnierz piechoty morskiej pochodzenia norweskiego, służył podczas wojny w Wietnamie, gdzie został odznaczony Srebrną Gwiazdą. Matka służyła w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych. Ze względu na wojskową karierę ojca rodzina wielokrotnie zmieniała miejsce zamieszkania. Haaland uczęszczała do trzynastu różnych szkół publicznych, zanim ostatecznie osiadła z rodziną w Albuquerque, w pobliżu krewnych ze strony matki.
Po ukończeniu szkoły średniej pracowała w piekarni. Później, jako samotna matka, założyła niewielką firmę produkującą salsę, próbując zapewnić sobie i dziecku stabilność finansową. Nie ukrywała, że był to trudny okres. Zdarzało się, że nie miała pieniędzy na wynajem mieszkania i musiała korzystać z pomocy przyjaciół, a także kuponów żywnościowych.
W jej biografii znalazły się również informacje o problemach z alkoholem i dwóch zatrzymaniach za prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu. Haaland utrzymuje trzeźwość od 1988 roku, kiedy rozpoczęła studia uniwersyteckie.
W 1994 roku ukończyła studia licencjackie z języka angielskiego na Uniwersytecie Nowego Meksyku. Następnie podjęła studia prawnicze na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles oraz Uniwersytecie Nowego Meksyku, koncentrując się na prawie dotyczącym rdzennych społeczności. W 2006 roku uzyskała dyplom prawniczy, jednak nie zdała egzaminu adwokackiego.
Zanim rozpoczęła karierę polityczną, pracowała jako doradczyni osób dorosłych z niepełnosprawnościami rozwojowymi. Później zajmowała stanowiska administracyjne w strukturach plemiennych, a także kierowała kasynem należącym do społeczności San Felipe Pueblo.
Jej polityczna kariera nabrała tempa w kolejnych latach. W 2018 roku została jedną z pierwszych dwóch rdzennych Amerykanek wybranych do Izby Reprezentantów USA. Drugą była Sharice Davids z Kansas, należąca do plemienia Ho-Chunk. Haaland reprezentowała Nowy Meksyk przez dwie kadencje.
W 2021 roku prezydent Joe Biden powołał ją na stanowisko sekretarz zasobów wewnętrznych (Secretary of the Interior). Została pierwszą rdzenną Amerykanką w historii USA, która stanęła na czele federalnego resortu. Departament odpowiada m.in. za zarządzanie ziemiami federalnymi, parkami narodowymi i zasobami naturalnymi, a także za relacje rządu federalnego z plemionami rdzennych mieszkańców.
Jej nominacja miała wymiar historyczny również ze względu na wieloletnie doświadczenia rdzennych społeczności w relacjach z władzami federalnymi. Haaland wielokrotnie podkreślała znaczenie ochrony praw plemiennych, zachowania dziedzictwa kulturowego oraz rozliczenia historycznych krzywd wyrządzonych rdzennym mieszkańcom.
Teraz jej kariera polityczna wchodzi w kolejny etap. Zwycięstwo w wyborach gubernatorskich w Nowym Meksyku czyni ją pierwszą rdzenną kobietą wybraną na stanowisko gubernatora amerykańskiego stanu. Jak podkreślały amerykańskie media, za historycznym sukcesem stoi biografia daleka od politycznego establishmentu: od pracy w piekarni, przez prowadzenie niewielkiej firmy i trudności finansowe, aż po studia prawnicze, Kongres i rząd federalny.
Historia Haaland jest także opowieścią o politycznej reprezentacji społeczności, których głos przez pokolenia pozostawał marginalizowany w amerykańskich instytucjach władzy.
Komentarze