Cypr Północny: Pierwszy wyrok więzienia za homofobiczne przestępstwo z nienawiści

• 

Sąd na kontrolowanym przez Turcję Cyprze Północnym po raz pierwszy skazał mężczyznę na karę więzienia za przestępstwo z nienawiści motywowane orientacją seksualną. Ergun Sunmez otrzymał łącznie sześć miesięcy pozbawienia wolności: pięć miesięcy za napaść na byłą żonę i kolejny miesiąc za homofobiczne znieważanie innej kobiety. Wyrok jest pierwszym znanym tego rodzaju orzeczeniem od czasu wprowadzenia w 2014 roku przepisów zakazujących dyskryminacji i przestępstw z nienawiści ze względu na orientację seksualną.

Sprawę opisały lokalne media, w tym gazety „Özgür Gazete” i „Bugün Kıbrıs” oraz portal Cyprus Inform.

Do zdarzenia doszło we wrześniu 2023 roku w miejscowości Trikomo. Sunmez udał się do mieszkania swojej byłej żony, Pinar Tas. Para rozwiodła się pięć miesięcy wcześniej. Według doniesień medialnych mężczyzna zaatakował kobietę fizycznie i groził jej śmiercią. W mieszkaniu obecna była również Berna Numan, do której Sunmez kierował homofobiczne obelgi.

Tas zgłosiła napaść i poddała się badaniom lekarskim. Raport medyczny potwierdził obrażenia będące następstwem ataku. W toku postępowania Sunmez odpowiadał zarówno za przemoc wobec byłej żony, jak i za znieważanie Numana.

Sąd rozdzielił zarzuty dotyczące napaści i gróźb wobec Tas od wypowiedzi skierowanych przeciwko Numan. Uznał, że homofobiczne zniewagi stanowiły odrębne przestępstwo z nienawiści, a nie jedynie obelgi wypowiedziane podczas kłótni.

W uzasadnieniu sędziowie wskazali, że dla takiej kwalifikacji nie wystarcza sam zamiar popełnienia czynu. Konieczne jest wykazanie konkretnego motywu opartego na uprzedzeniach lub nienawiści wobec orientacji seksualnej pokrzywdzonej osoby.

Sąd uznał, że w tym przypadku taki motyw został udowodniony. Według sędziów Sunmez celowo próbował publicznie upokorzyć Numan i narazić ją na wrogość ze względu na jej orientację seksualną. Zniewagi mogły być słyszane także poza mieszkaniem. Za ten czyn mężczyzna otrzymał dodatkowy miesiąc więzienia.

Wyrok ma szczególne znaczenie w kontekście zmian prawnych na Cyprze Północnym. Do 2014 roku obowiązywały tam przepisy kryminalizujące stosunki seksualne między mężczyznami. Po ich uchyleniu wprowadzono również regulacje zakazujące dyskryminacji i przestępstw z nienawiści wobec osób LGBTIQ+.

Północna część wyspy jednostronnie ogłosiła niepodległość od Republiki Cypryjskiej w 1983 roku. Turecka Republika Cypru Północnego jest uznawana za państwo jedynie przez Turcję.

Mimo reformy z 2014 roku osoby LGBTIQ+ nadal nie korzystają tam z pełnej równości prawnej. Związki osób tej samej płci nie są uznawane, a pary jednopłciowe nie mają prawa do adopcji dzieci. Ograniczenia dotyczą także służb bezpieczeństwa – homoseksualni mężczyźni mogą zostać z nich zwolnieni, jeśli ich orientacja seksualna wyjdzie na jaw.