Rosja: gwałtowny wzrost liczby spraw dotyczących „propagandy LGBT”. Grzywny sięgnęły 721 tys. euro

• 

W Rosji rośnie liczba postępowań sądowych związanych z przepisami dotyczącymi tak zwanej „propagandy LGBT”. Według analizy oficjalnych statystyk w 2025 roku zarejestrowano 285 nowych spraw, o 33,4 proc. więcej niż rok wcześniej. Łączna wartość nałożonych grzywien wyniosła około 721 tys. euro, co oznacza wzrost o 83 proc. w porównaniu z 2024 rokiem. Najwięcej kar finansowych nałożono w Moskwie i Petersburgu.

Analizę danych przygotował Jarosław Rasputin dla rosyjskiego portalu informacyjnego Parni+. Wykorzystał statystyki Wydziału Sądowego Sądu Najwyższego Rosji oraz uzupełniające dane regionalne.

Z dostępnych zestawień wynika, że w 2025 roku najwięcej nowych spraw zarejestrowano w Moskwie – 123. W Petersburgu było ich 31, a w pozostałych regionach kraju łącznie 131. Wśród regionów, dla których opublikowano dane, wyróżniał się Kuzbas, gdzie odnotowano 12 spraw. Po siedem przypadków zarejestrowano w Kraju Nadmorskim i obwodzie czelabińskim.

Analiza zaznacza, że dane są niepełne. Szczegółowe statystyki regionalne były dostępne tylko dla 31 jednostek administracyjnych, a poszczególne organy sądowe nie publikują informacji według jednolitego standardu. Dodatkowym utrudnieniem jest brak możliwości precyzyjnego przyporządkowania wszystkich spraw do konkretnych przepisów. Z tego powodu rzeczywista skala postępowań może być większa.

W 2025 roku rosyjskie sądy nałożyły łącznie 186 sankcji w sprawach objętych analizą. Wśród nich 182 stanowiły grzywny finansowe o łącznej wartości około 721 tys. euro. Pozostałe sankcje miały inną formę.

Prawie 90 proc. całej kwoty grzywien przypadło na Moskwę i Petersburg. Sądy w obu miastach nałożyły kary o łącznej wartości około 627,4 tys. euro.

Sankcje dotknęły przede wszystkim osoby fizyczne, których ukarano 136. Objęły również 28 organizacji i 22 dyrektorów. Wśród ukaranych znalazło się także pięciu cudzoziemców. Szczególnie często kary nakładano na przedsiębiorstwa i ich kierownictwo w dwóch największych rosyjskich metropoliach.

Z analizy wynika ponadto, że znaczna część grzywien pozostaje niezapłacona.

Porównanie danych za dwa ostatnie lata pokazuje wyraźną zmianę skali stosowania przepisów. W 2024 roku zarejestrowano 214 nowych spraw, natomiast w 2025 roku liczba ta wzrosła do 285. Oznacza to wzrost o około 33,4 proc.

Jeszcze szybciej zwiększyła się łączna wartość kar finansowych. W 2024 roku grzywny wyniosły około 393,9 tys. euro, a rok później już około 721 tys. euro. Wzrost o 83 proc. wskazuje, że zwiększyła się nie tylko liczba rejestrowanych postępowań, lecz także łączna wysokość nakładanych kar.

Dane należy jednak interpretować z uwzględnieniem ograniczeń statystycznych. Opublikowane zestawienia nie obejmują w sposób jednolity wszystkich regionów, a część spraw może być trudna do przyporządkowania do poszczególnych podstaw prawnych.

Postępowania dotyczące tak zwanej „propagandy LGBT” są częścią szerszych ograniczeń nakładanych w Rosji na osoby LGBTIQ+, ich organizacje i publikacje. Według doniesień medialnych również w 2026 roku władze podejmowały działania wobec aktywistów, dziennikarzy, wydawnictw i instytucji związanych ze społecznością.

Ograniczenia obejmują także obieg książek i treści kulturalnych. Wśród opisywanych przypadków znalazły się ingerencje w publikacje zawierające wątki dotyczące osób LGBTIQ+ oraz zakazy dotyczące książek Rachel Reid, autorki powieści „Heated Rivalry”.

Działania organów ścigania dotknęły również pracowników rosyjskiego portalu informacyjnego zajmującego się tematyką LGBTIQ+, którzy według doniesień zostali zmuszeni do opuszczenia kraju po określeniu ich jako „ekstremistów”. Media informowały ponadto o aresztowaniach i wyrokach związanych z klubami gejowskimi, wydawnictwami oraz innymi miejscami powiązanymi ze społecznością.

Wśród ostatnich opisywanych przypadków znalazł się wyrok czterech lat kolonii karnej, wydany zaocznie wobec aktywisty gejowskiego Jarosława Sirotkina.

Rosyjskie statystyki za 2025 rok pokazują wzrost zarówno liczby postępowań dotyczących przepisów o „propagandzie LGBT”, jak i wartości nakładanych grzywien. Ze względu na luki w danych regionalnych skala stosowania tych przepisów może być jednak większa, niż wskazują oficjalnie opublikowane zestawienia.

Zachód coraz bardziej ociepla wizerunek rosji jak Trump. Porozumienie Trumpa z Putinem w sprawie złagodzenia sankcji na rosyjski diesel może przynieść Kremlowi dodatkowe dochody i osłabić presję gospodarczą na Rosję, a jeśli jednocześnie miałoby prowadzić do ograniczenia ukraińskich ataków na rosyjską infrastrukturę naftową, mogłoby realnie poprawić strategiczne położenie Moskwy, i finansować wojnę przeciw zachodowi i Ukrainie.