„Queering Wiki”: ponad 150 osób chce ocalić historię społeczności LGBTIQ+

• 

Ponad 150 osób z około 30 krajów spotkało się w Montrealu w Kanadzie na pierwszej międzynarodowej konferencji „Queering Wiki”. Autorzy Wikipedii, aktywiści, naukowcy, bibliotekarze i redaktorzy-wolontariusze rozmawiali o tym, jak lepiej dokumentować historię, kulturę i doświadczenia osób LGBTIQ+ oraz chronić je przed zniknięciem z cyfrowych źródeł wiedzy.

Wydarzenie odbyło się pod hasłem „Wiedza bez granic: Historia queer i przyszłość queer”. Zorganizowały je Wikimedia LGBT+ i Wikimedia Canada. Impulsem do spotkania były rosnąca dyskryminacja osób LGBTIQ+ oraz ograniczenia prawne wprowadzane w różnych częściach świata. Zdaniem organizatorów sytuacja ta wpływa również na dostępność informacji o społecznościach queer.

Dyrektorka wykonawcza Wikimedia LGBT+ Bisi Alimi podkreśliła, że spotkanie osób zaangażowanych w tworzenie otwartej wiedzy było szczególnie potrzebne. Jak zaznaczyła, dla części uczestników redagowanie artykułów dotyczących ich własnych społeczności nie jest wyłącznie pracą dokumentacyjną. W niektórych krajach może wiązać się z realnym zagrożeniem prawnym i osobistym.

Alimi zwróciła uwagę, że rzetelne, neutralne i bezpieczne przedstawianie tematów LGBTIQ+ staje się coraz ważniejszym sposobem zachowywania historii społeczności, których doświadczenia mogą być pomijane lub wypierane z publicznego obiegu informacji.

Jednym z tematów konferencji był również wpływ Wikipedii na rozwój sztucznej inteligencji. Bridgit Kurgat, odpowiedzialna za kwestie płci w Fundacji Wikimedia, ostrzegła, że systemy AI korzystają z niepełnych lub niedokładnych informacji dotyczących osób LGBTQ+.

Wikipedia jest jednym z ważnych źródeł wiedzy wykorzystywanych przez technologie sztucznej inteligencji. Jeśli zabraknie w niej historii i doświadczeń osób queer, braki te mogą zostać odzwierciedlone także w systemach uczących się na podstawie dostępnych danych. W rezultacie kolejne pokolenia mogą otrzymywać niepełny obraz społeczeństwa i jego historii.

Konferencja miała pomóc w wypracowaniu sposobów bardziej kompleksowego dokumentowania tych doświadczeń. Kurgat określiła spotkanie jako ważny moment współpracy osób, które chcą rozwijać bardziej inkluzywną dokumentację wspólnej historii.

Uczestnicy podkreślali również znaczenie samodzielnego utrwalania historii przez osoby należące do społeczności LGBTIQ+. Jedna z aktywistek zaangażowanych w redagowanie Wikipedii zwróciła uwagę, że odpowiedzialność za zachowanie tych doświadczeń dla przyszłych pokoleń spoczywa także na samych zainteresowanych. „Wszyscy jesteśmy w tej samej sytuacji. I musimy dokumentować nasze wyzwania” – powiedziała.

Alimi przywołała również sytuację w Stanach Zjednoczonych, gdzie zakazy dotyczące niektórych książek i ograniczenia treści LGBTIQ+ w szkołach zaostrzyły debatę o dostępie do informacji. W jej ocenie tym bardziej istotne jest utrwalanie wydarzeń historycznych, społecznych i osobistych doświadczeń.

Konferencja miała także wymiar społeczny. Działalność Wikimedia odbywa się przede wszystkim online, dlatego dla wielu uczestników spotkanie w Montrealu było okazją do osobistego poznania innych osób zaangażowanych w podobną pracę.

Alimi podkreśliła, że możliwość przebywania wśród innych osób queer i swobodnego wyrażania własnej tożsamości, bez konieczności przepraszania czy proszenia o pozwolenie, miała dla uczestników szczególne znaczenie.

Organizatorzy zapowiadają kontynuację współpracy. Wikimedia LGBT+ planuje ubiegać się o formalne uznanie za organizację non-profit i ma nadzieję zorganizować kolejną stacjonarną konferencję w 2028 roku. Celem pozostaje wzmacnianie dokumentacji oraz ochrona historii i kultury społeczności LGBTIQ+.