Co najmniej 233 osoby LGBTIQ+ zamordowane na świecie w ciągu sześciu i pół roku

• 

Co najmniej 233 osoby LGBTIQ+ zostały zamordowane na świecie z powodu swojej orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej między styczniem 2020 a lipcem 2026 roku – wynika z raportu międzynarodowej organizacji praw człowieka Outright International. Wśród udokumentowanych ofiar było co najmniej 18 nieletnich. Najmłodsza miała 12 lat, a najstarsza 77. Autorzy raportu podkreślają, że rzeczywista skala przemocy jest znacznie większa, ponieważ wiele zabójstw nie zostaje zgłoszonych ani właściwie zakwalifikowanych jako przestępstwa motywowane uprzedzeniami.

Raport zatytułowany „Killed for Who They Are: Extrajudicial Executions and Targeted Killings of LGBTIQ People” analizuje zarówno przypadki bezpośredniego udziału władz w przemocy, jak i sytuacje, w których państwa nie zapewniają osobom LGBTIQ+ odpowiedniej ochrony. Wśród głównych przyczyn zabójstw organizacja wymienia uprzedzenia społeczne, niewystarczające zabezpieczenia prawne oraz bezkarność sprawców.

Outright International zaznacza, że 233 udokumentowane przypadki stanowią jedynie część rzeczywistej liczby zabójstw. Rejestrowanie takich przestępstw jest szczególnie trudne w państwach, w których osoby homoseksualne i transpłciowe są narażone na dyskryminację lub represje ze strony władz. Według raportu w 65 państwach członkowskich ONZ dobrowolne stosunki seksualne osób tej samej płci nadal są kryminalizowane.

W takich warunkach wiele osób ukrywa swoją orientację seksualną lub tożsamość płciową, obawiając się prześladowań. Jeśli padną ofiarą zabójstwa, motyw homofobiczny lub transfobiczny może pozostać nierozpoznany. Problem pogłębiają brak skutecznych śledztw oraz niewystarczające statystyki państwowe.

Ohotuowo Ogbeche z Outright International zwrócił uwagę, że dokładna liczba osób zamordowanych z powodu orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej prawdopodobnie nigdy nie będzie znana. Raport podkreśla, że niedostatek zgłoszeń nie świadczy o mniejszej skali zagrożenia, lecz o poważnych lukach w dokumentowaniu przemocy.

Jednym z przykładów wskazanych w raporcie jest Republika Południowej Afryki. Jej konstytucja wyraźnie zakazuje dyskryminacji ze względu na orientację seksualną, jednak od 2020 roku udokumentowano tam co najmniej 36 celowych zabójstw osób LGBTIQ+.

Wśród ofiar był Muhsin Hendricks, gejowski imam zamordowany w lutym 2025 roku. Według doniesień wcześniej otrzymywał groźby śmierci.

Jade Madingwane z południowoafrykańskiej organizacji Forum for the Empowerment of Women (FEW) wskazuje, że samo zapisanie praw w konstytucji nie gwarantuje bezpieczeństwa. Jej zdaniem przepisy muszą być uzupełnione konkretnymi programami ochrony, odpowiednim finansowaniem i skutecznym wdrażaniem.

Raport przywołuje również dane z Kolumbii. Organizacja Colombia Diversa udokumentowała od 2006 roku ponad 2346 zabójstw osób LGBTIQ+. Jej przedstawicielka Maria Clara podkreśla, że państwo musi rozpoznawać i mierzyć skalę przemocy, aby móc skutecznie jej przeciwdziałać. Brak danych może sprawić, że określone grupy ofiar zostaną pominięte w programach ochronnych i postępowaniach karnych.

Podobny problem występuje w Brazylii, gdzie organizacje LGBTIQ+ dokumentują średnio ponad 200 zabójstw osób queer rocznie. Oficjalne statystyki państwowe obejmują jednak tylko przypadki formalnie zarejestrowane przez instytucje publiczne.

Publikacja raportu zbiega się z przygotowaniami do listopadowego głosowania w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ nad rezolucją dotyczącą pozasądowych i arbitralnych egzekucji oraz zabójstw. Dokument wzywa państwa do badania takich przypadków, ścigania sprawców i zapewniania sprawiedliwości ofiarom oraz ich rodzinom. Wskazuje także grupy szczególnie narażone na tego rodzaju przemoc.

Orientacja seksualna jest wyraźnie wymieniana w tej rezolucji jako cecha podlegająca ochronie od 2002 roku. W kolejnych latach niektóre państwa próbowały usunąć ten zapis, jednak w przypadku tego dokumentu dotychczas im się to nie udało.

Obawy o osłabienie ochrony wzrosły po 2025 roku, kiedy określenia „orientacja seksualna” i „tożsamość płciowa” zostały usunięte z innej rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Organizacje praw człowieka ostrzegają, że podobna zmiana w dokumencie dotyczącym egzekucji mogłaby osłabić międzynarodowe mechanizmy ochrony osób LGBTIQ+.

Outright International, Amnesty International, Human Rights Watch, ILGA World i inne organizacje rozpoczęły wspólną kampanię skierowaną do wszystkich 193 państw członkowskich ONZ. W liście apelują o utrzymanie w rezolucji pełnej listy grup szczególnie narażonych na pozasądowe zabójstwa, w tym wyraźnych odniesień do orientacji seksualnej i tożsamości płciowej.

Ohotuowo Ogbeche podkreślił, że poprawa sytuacji jest możliwa dzięki działaniom władz i zaangażowaniu społeczeństwa obywatelskiego. Organizacje stojące za raportem chcą przede wszystkim doprowadzić do tego, by zabójstwa osób LGBTIQ+ były dokładniej dokumentowane, skuteczniej badane i konsekwentniej ścigane.